Yıllardır yabancı markaların tahakkümü altında inleyen Türkiye, son yıllarda büyük bir gelişme göstererek özgün, uluslararası nitelikli markalar çıkarmaya başladı. Öyle çok markalarımız var ki; hala çok sayıda insanımız bu markanın yerli, içimizden çıkan bir marka olduğunu bile bilmiyor. Örnek vermek gerekirse; Ceyo, Colin’s, Desa, Dufy, Herry, Little Big, Polo Garage, Uptown, Vivid, Vekem, Sunset, Ravelli… vb. Bunlar gibi daha çok sayıda marka sayabiliriz. Hatta bir dönem ismi Türkçe Mavi Jeans olmasına rağmen bu markamızı bile kalitesinden dolayı yabancı marka olduğunu zannedenlerimiz vardı. Ta ki; meşhur “Türkler de çok oluyor” reklamları dönmeye başlayıncaya kadar. Birçoğumuz o zaman öğrendi yerli marka olduğunu. Duyduklarında da hayret ettiklerini, “bravo bize” diyerek o markayı kendi markasıymış gibi sahiplendiklerine şahit olduk. Bunlar da sevindiricidir.

Bugün gidin Laleli’ye, Yeşildirek’e Merter’e, Bursa’ya, Denizli’ye, ülkenin sanayileşmiş bütün illerine herkes markayı konuşuyor. “Marka olmak ne menem şey” onu tartışıyor. Herkes yaptığı yanlışları veya girişimlerini, başarısızlıklarını anlatıyor. Her Perşembe günü Türkiye’yi ekrana bağlayan “Kurtlar Vadisi” dizisine nasıl reklam verdiğini, ancak bunun karşılığını göremediğinden yakınlarla karşılaşıyorsunuz. Sonunda da geldikleri nokta “Kardeşim ben reklam verdim, ama hiçbir faydasını görmedim” diye serzenişlerini dinliyorsunuz. Konuşmanın sonunda da ilk defa büyük hevesle sadece Kurtlar Vadisi’ne reklam verdiğini öğreniyorsunuz. Tabi ki bu girişimin çöpe atılmış bir paradan başka bir şey ifade etmediğini anlıyorsunuz.

Tescilli Markalar Derneği Başkanı Selçuk Güzenge, reklam vermenin de bir silsilesi olduğunu, bunun marka sahiplerine anlatılması gerektiğini söyler her sohbetimizde. Damat Tween markasının sahibi ve İHKİB Başkanı Süleyman Orakçıoğlu da sadece kaliteli üretim yapmak yetmiyor, buna iyi bir katalog, afiş ve ambalaj da yapmak gerektiğinin altını çizmişti, Merter’deki RCR firmasını ziyaretinde. Kozmetikte önemli bir marka olan Fonex’in Reklam Müdürü Kadir Bıyıklı ise, reklamın çok önemli olduğunu ancak çok sayıda kişinin reklam bütçelerini sadece büyük gazetelere vererek telef ettiğini söylüyor. Kendisine danışanları uyardığını ancak kendi bildiklerini yapma yoluna gittikleri büyük zarar ettiklerini ve sonunda kendisine hak verdiğini söyler, sık sık. Buradan her üç açıklamaya da hak vermemek mümkün değil.

Evet marka değer taşır. Bunu elde etmek içinde tanıtım bütçeleri hazırlamak gerekiyor. 2006 yılının ilk aylarında her marka reklam bütçesi yapacak. Bunu nasıl değerlendireceğini tartışacak. Bu tartışmaya geçmeden önce yukarıdaki değerlendirmeyi dikkate almalarını söylemek isterim. Bu uyarıdan sonra asıl konumuza devam edelim.

Yukarıda markanın bir değer taşıdığını söyledik. Peki bir taklit ürün, taklitçi ne taşır, bir de ona bakalım. Taklitçi her şeyden önce hamaldır, başkasının yükünü çeker. Alır taşır ve teslim eder. O yük kendisine ait değildir, kendisi için de hiçbir şey ifade etmez, hamallık ücretinin dışında. Taklitçi bu kadar da masum değildir, aslında. O ülkenin çalınan değerlerini, vergisini, emeğini, firmanın çalınan imajını, markasını taşır. Bununla da yetinmez gece gündüz çalışan işçinin, işverenin çalınan alın terini taşır. Bunlarla da yetinmez, yasadışı yollarla elde ettiği parayı korumak için, silah, roketatar, susturucu takılmış uzun namlulu silah ve mühimmatını taşır. Yetmez bunları kullanacak adamlar taşır. Bunlarla da kalmaz Mehmetçiği arkadan vuran terör örgütlerine para, silah, karşılığında alacağı uyuşturucuyu alır ve taşır. İnsanları kimyası bozuk taklit ürünlerle zehirlemeye öldürmeye alıştığı için bu yük de zor gelmez onlar için. Son olarak da çocuklarımızın çalınan geleceğini taşırlar.

Bir taraftan ülke sermayesi olan çocuklara bırakılacak kadar değer taşıyan markalar, diğer taraftan da ülkenin geleceğine ipotek koyan taklitçiler. Karar sizin... İstediğinize destek verin...