Bildiğiniz üzere, ülkemizde çok sayıda sanayi ve yazılım firması araştırma geliştirme (Ar-Ge) ile uğraşmakta ve bu konuda harcamalar yapmaktadır.

Fakat birçok kuruluş, desteklerden haberdar olmadıklarından yada günlük işlerden fırsat bulamadıklarından yada yanlış proje ile yanlış şekilde başvurduklarından bu desteklerden faydalan(a)mamaktadır.

Özellikle TÜBİTAK bu konuda son derece başarılı çalışmalar yapmakta, firmalara çeşitli destekler vermektedir. Bu konuda uzun süredir danışmanlık yapan biri olarak, hala çok az sayıda firmanın bu desteklerden haberdar olduğunu görmekteyim. Bu amaçla, desteklerden haberdar olmayan grup üyelerini bilgilendirmek isterim.

1. Firmada Mevcut Bir Ürünün Yeni Modellerinin Geliştirilmesi (temel bir üründe yapılan değişikliklerle yeni ürünler geliştirilmesi veya mevcut bir ürünün yeni bir alana uygulanması için yapılan uyum çalışmaları)

2. Firma İçin Yeni Bir Ürün Geliştirilmesi (benzerleri pazarda veya sektörde mevcut olup firmanın ürün ailesinde olmayan bir ürünün geliştirilmesi)

3. Firma İçin Yeni Bir Ürün Platformu Geliştirilmesi (kendisinden yeni modellerin türetilebileceği temel bir ürünün geliştirilmesi)

5. Dünya İçin Yeni Bir Ürün Geliştirilmesi (yeni bir fikir odağında dünya pazarlarında olmayan bir ürünün geliştirilmesi)

1. Maliyet Düşürücü veya Standart/Kalite Yükseltici Sonuçların Elde Edilmesi Amacıyla Yeni Tekniklerin Geliştirilerek Uygulanması

ile ilgili faaliyetlerde bulunuyor, harcamalar yapıyorsanız, üst limiti olmaksızın yaptığınız harcamaların %60'ına kadar hibe alabilirsiniz.

250 kişiden az çalışanınız varsa ve daha önce Ar-Ge desteklerinden faydalanmadıysanız, ilk 2 Ar-Ge projeniz için, her bir proje için 400.000YTL'lik Ar-Ge harcamalarınızın %75'ini (300.000YTL) hibe, geri ödemesiz destek, alabilirsiniz. Ayrıca bu destek kapsamında alacağınız her türlü danışmanlık hizmeti de desteklenmektedir.

İki projeniz desteklendikten sonra yada 250'den fazla çalışanınız varsa, proje büyüklüğü olmaksızın, proje bütçenizin %35-60 arasında bir oranda, uygun her projeniz için hibe alabilirsiniz.

Ayrıca, yine Ar-Ge projenizin finansmanı için %0 faizli 2.500.000$'a kadar kredi imkanınız da bulunmaktadır.

Bu yazıda, Ar-Ge konusunda verilen destekler, yaşanan bürokrasi ve bu destekleri kullanabilecek firmaların nitelikleri hakkında ki doğru bilinen yanlışları ve bunların doğrularını aktarmak isterim.

Bilinenin aksine, ülkemizde bazıları dönem dönem açılan, bazıları ise sürekli açık olan destek programları bulunmaktadır. Dönemsel programlara örnek olarak AB (Avrupa Birliği), Dünya Bankası, Tarım Bakanlığı destekli çeşitli programlar sayılabilirken, sürekli açık olan ve her an başvuru yapılan bilen programların en önemlilerinden TÜBİTAK ve DTM (Dış Ticaret Müsteşarlığı) tarafından fonlanan ve yürütülen Ar-Ge destek programları sayılabilir.

Birçok firma bu tür destekleri danışmanlar aracılığı ile takip ederken, bazıları da kendi faaliyet alanlarına göre ilgili destekleri takip etmektedirler. Özellikle dönemsel programların iyi takip edilmesi ve kısıtlı zaman aralığında proje hazırlanıp başvurulması önemlidir. Zaman zaman gazetelerde de duyduğumuz "AB şu kadar para verdi, kullanılamadığı için para geri gitti" türü haberler bu gibi programlara ilişkindir. Fakat biz ve bizim gibi danışmanların sayıları arttıkça ve firmaları sürekli bilinçlendirdikçe bu gibi durumlar artık daha az yaşanmaktadır. Bu da sevindiricidir.

Ar-Ge destekleri dönemsel değildir. Yılın her günü başvurulması mümkündür, sadece bazıları için değerlendirme dönemleri mevcuttur, bu tarihler kaçırıldığında bir sonraki döneme kaymış olur (Birkaç aylık bir gecikme yaşanır).

Ülkemizde Ar-Ge'nin toplam milli gelirdeki payı gelişmiş ülkelerin çok gerisindedir. Bu oran Japonya'da %2,9, Amerika'da %2,7, Almanya'da 2,4 iken, Türkiye'de % 1 civarındadır. 2010 yılında ise bu oranın %2'ye çıkarılması hedeflenmektedir. Bu da söz konusu Ar-Ge desteklerinin devam edeceği ve fonun sürekli olarak artacağı anlamına gelmektedir.

Diğer bir konu ise bu tür desteklerin alınması konusunda yaşanacak bürokrasi hakkındaki önyargılardır.

Gerek dönemsel gerek sürekli programlar olsun hangisine başvuracaksanız başvurun mutlaka istenilen standart formatta proje hazırlanması ve ilgili kuruluşa sunulması gerekmektedir. Bu aşama birçok firma için sıkıntılı ve uğraştırıcı olmakla birlikte bu konuda tecrübeli bazı firmalarda, oturmuş bir yapıdır. Projenin hazırlanması aşamasında projenin, başladığı ilk günden bittiği son güne kadarki tüm aşamalar, yapılacak harcama kalemleri, firma açısından getirisi ve götürüsü gibi bir çok konu detaylı bir şekilde açıklanır. Projenin temel incelenmesi hazırlanan bu dosya üzerinden yapılacağı için burada yapılacak hatalar projenin de yanlış değerlendirilmesine belki de ret edilmesine sebep olabilecektir.

Hazırlanan bu dosya ile başvurulduktan sonra proje değerlendirilmeye başlanır. Yaklaşık 60-90 (desteğe göre değişir) gün sürecek bu değerlendirme aşamasından sonra, ilgili kuruluşlar tarafından proje onaylandı ise sözleşme imzalanır. Bu süreçteki temel aşamalar projenizin "hakem" olarak adlandırılan konunun uzmanlar tarafından hem kağıt üstünde incelenmesi hem firma ve proje ekibi ile görüşmeler yapılmasıdır. Hakemlerin hazırlayacakları raporlar projenin onaylanması için belirleyici rol oynamaktadır.

Özellikle TÜBİTAK destekli programlar konusunda bilgi sahibi biri olarak bu süreçlerin çok net, aksaksız ve açık bir şekilde ilerlediğini söyleyebilirim. Çok nadiren hakemler konusunda olumsuzluklar duyduysam da, %99 kaliteli ve işini bilen uzmanların projeyi tarafsızca değerlendirdiğini söyleyebilirim.

Bu destekleri kullanan firmaların nitelikleri ise diğer bir doğru olarak bilinen yanlıştır. Destekten faydalanabilmek için en önemli kriter, uygun bir projeye sahip olmak ve önerilen projeyi maddi ve teknik açıdan yapabilecek güçte olmaktır. Firmanızın büyük ya da küçük olmasının hiçbir önemi yoktur.

Büyük firmalar çok fazla destek almaktadır, bu doğrudur. Bunun tek sebebi, çok sayıda Ar-Ge çalışması yapmaları ve desteklerden nasıl faydalanacaklarını bilmeleridir. Örneğin Ocak 2007 itibari ile Arçelik 112, Aselsan 58, TOFAŞ 20 projesi için destek almıştır. Bunun haricinde, uygun proje ve gerekli mali ve teknik altyapıya sahip olmaları şartı ile mikro ölçekli KOBİ'ler bile destek alabilmektedirler.

TÜBİTAK'ın hibe alan firmaları gösteren istatistiklerine baktığımızda, yaklaşık 10 yıl süresince sadece 4377 proje başvurmuş bunların 3175'i desteklenmiştir (%73). Desteklenen 3175 projenin ise 1766'sı (%56) KOBİ'ler tarafından, 1409'u (%44) Büyük işletmeler tarafından sunulmuştur.

Destek alan firma sayısına baktığımızda ise 10 yıllık süreçte sadece 1872 firma başvuru yapmış, bunlardan 284'ü Büyük işletme, 1098'i KOBİ olmak üzere 1382 firma destek almıştır.

Tel: (312) 210 18 36

http://www.eribol.com.tr

Yorumlar

Yeni Ekle Ara

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."