Mustafa Özan
Unigraphics NX Satış Sorumlusu
Boğaziçi Yazılım A.Ş.
Unigraphics NX, imalata yönelik komple çözüm paketleri içerisinde CAM konusuna en çok yatırım yapan ve de CAM alanında 32 yıllık tecrübesi ile teknoloji lideri olmuş bir üründür.
Unigraphics NX CAM yazılımının genel özellikleri;
• Aynı arayüzü kullanarak hem CAD hem de CAM işlemlerinin yapılmasına olanak sağlar.
• 3 boyutlu CAD datası ve CAM tamamen birbirine bağlantılı olarak çalışır. Modeldeki değişiklikleri CAM operasyonları otomatik olarak algılar ve değişikliğe uyum sağlar. Modelde değişiklik yaptıktan sonra her seferinde data transferi ve CAM operasyonlarının yeni baştan yapılmasına gerek yoktur.
• Katı model, yüzey model, 2 veya 3 boyutlu eğriler, nokta, vb. objeleri ayrıt etmeksizin CAM yapılmasına olanak sağlar. Her durumda tutucu, pabuç veya çeşitli farklı geometrilerin dalma kontrollerini yapmak mümkündür.
• Kullanıcı, kendine özel operasyonlar hazırlayabilir; bunları şablon haline getirip CAM’de kendi standartlarını oluşturabilir. En çok kullanılan menüler kişiselleştirilebilir, kullanıcı kendi CAM fonksiyonlarının default ön değerlerini sabitleyebilir ve istediği zaman değiştirebilir.
• Bilgi tabanlı mühendislik uygulamaları yapılabilir. CAM sihirbazı sayesinde, CAM operasyonları için harcanan zamanı kısaltır.
• Sahip olduğu kabiliyetler nedeniyle imalata yönelik her türlü ihtiyacı karşılayabilecek bir CAM paketidir. Aynı paket içerisinde, delik delme operasyonları, 2-2,5-3-4-5 eksen freze, tel erezyon ve torna modülleri mevcuttur.
• Bilindik katıdan kesim simülasyonu dışında kendine özgü takımyolu simulasyonu ve takımyolu üzerinden dalma kontrolü özellikleri mevcuttur. Tool list özelliği ile takımın hareket edecegi kordinatları post çıkarmadan önce görüp, post çıktısı ile karşılaştırma olanağı sunar.
• Kopyalama yolu ile çoğaltılmış geometriler için CAM operasyonunu sadece bir kez yaparak bu operasyonun transform veya array yöntemleri ile çoğaltılabilmesine olanak tanır, böylece harcanan zamanı azaltır.
• Montaj ortamında da CAM yapmak mümkündür.
• Takım ve parça malzemesine göre, ilerleme ve devir değerleri otomatik olarak hesaplatılabilir.
• Unigraphics NX’in kendi PDM paketi olan Teamcenter ile tam uyumludur.
• Makine imalatçıları, kalıpçılar ve havacılık sektörü için özel CAM çözümleri vardır.
Delik Delme (Drilling):
Delik delme, kılavuz çekme, rayba ve baralama operasyonlarını içerir. Üç boyutlu geometri üzerindeki delikleri otomatik olarak algılar. İki boyutlu geometri üzerinden de işlem yapılabilir. Bu operasyonlar, bir nokta, yay ve daire merkezi kullanılarak uygulanabilir. Delikler arası mesafeyi optimize ederek en kısa zamanda deliklerin işlenmesini sağlar. Delik delme işlemini gagalama şeklinde veya takım delik tabanında istenilen süre kadar kalacak şekilde ayarlayabilir. NC kodlar istenirse cycle çevrimleri şeklinde yada normal linear kodlar şeklinde alınabilir.
Otomatik Delik Delme (HoleMaking):
Delik delme işlemlerini otomatik hale getiren operasyondur. Model üzerinde delikler hazır olduğunda bunlar algılanarak gerekli takımlar kütüphaneden otomatik olarak seçilip operasyon süresi en aza indirgenmektedir. Örneğin H7 toleransında bir delik delinecekse otomatik olarak puntalama, küçük çaplı bir delik delme, ve raybalama operasyonlarını takımları ile birlikte otomatik olarak türetilir.
2.5 Eksen CAM (Planar Milling):
Unigraphics NX’in 2,5 eksen frezeleme operasyonudur. İki boyutlu çizimden hatta noktalardan dahi işlem yapma kabiliyeti vardır. Üç boyutlu geometriden doğrudan takımyolu oluşturulabilir. Tek operasyon içinde, birden fazla derinlik seviyesine sahip geometrilerin takımyolları yaratılabilir. Bir önceki takımın alamadığı yerleri, otomatik olarak hesaplatıp işlemek mümkündür, böylece 2,5 eksen uygulamalarında da rest machining(yarı-kaba işleme) yapabilirsiniz.
3 Eksen CAM – Kaba/Yarı Kaba İşleme (Core&Cavity Milling):
Unigraphics NX’in kaba ve yarı kaba 3 eksen takımyolu hazırlama operasyonlarıdır. Z vektörü ya da belirleyeceğiniz bir vektör doğrultusunda takımyolu hazırlar. Toplam derinlik, farklı talaş derinlikleriyle işlenebilir. Otomatik olarak bir önceki operasyondan kalan talaşı takım çapına göre hesaplama yaparak takım yolu üretebilir. Zig, Zig-Zag, parça geometrisine göre ofsetler halinde, trochoidal gibi çeşitli kesme metotları mevcuttur. Takım tutucunun değerleri verilip 3D simülasyondan talaş kaldırırken izlenebilir. NC kod çıktıları Linear, Circular(G17), Circular (G17,G18,G19 üç eksende de), NURBS (Non-Uniform Rational Basis Splines) şeklinde verilebilir. Trochoidal kesim yöntemi duvar kenarlarında talaş kaldırırken takıma etkiyen ekstra yükleri azaltarak yüksek hızda talaş kaldırabilme imkanı tanır.
3 Eksen CAM – Yarı Hassas/Hassas İşleme (Fixed Contour):
Unigraphics’in yarı hassas ve hassas 3 eksen takımyolu hazırlama operasyonudur. Birden fazla yüzeyden meydana gelen ya da bir sınır içinde kalan geometrilerin işlenmesi, takımyolunun her yerde eşit aralıkta tutularak işlenmesi, dövme ya da dökümden gelen modellerin stok miktarı verilerek ve kabadan hassasa doğru yüzey formu takip edilerek işlenmesi, yazı yazılması gibi pek çok yarı hassas ve hassas işleme tekniklerini içerir.
Teknik resimde yazılmış olan yazıyı direkt olarak tek hamlede seçip düzlemsel ya da formlu bir yüzeye işleyebilmektedir.
Verilen bir açı değerinden daha dik ya da daha yatay bölgeleri program otomatik olarak algılar ve algılanan yüzeyler farklı yöntemlerle işlenebilir.
Z-level kesimlerde kalkma yapmadan parça üzerinde direkt, rampa yaparak ya da izi helisel olarak dağıtarak kesim yapabilir. Takım tutucusu hesaba katılarak takımyolu oluşturulurken otomatik dalma kontrolü yapılabilir.
Pasolara giriş ve çıkışlarda parçaya, kesme yönüne teğet giriş-çıkışlar, kesmeye başlangıç bölgelerinde parçaya helisel giriş gibi özellikler çok detaylı olarak ayarlanabilir.
Açısına bakılmaksızın tüm yüzeylerde verilen takım yolu aralığı ile eşit, scallop (eşit paso aralığı) kontrollü olarak kesim yapılabilmektedir. Bu yüntem zig-zag veya parça geometrisine ofsetli takımyolu oluştururken kullanılabilir.
Takım yollarını parça geometrisine göre teğet olarak uzatabilmektedir.
Hassas İşleme (Flow Cut):
Unigraphics NX’in süper hassas işleme yöntemidir. Kaba ve hassas işlemler bittikten sonra, geometri üzerindeki takım ucunun iki noktasının temas ettiği alanlar bulunup işlenir. Özellikle kalıpçılık sektörü için çok önemli olan bir fonksiyondur.
4-5 Eksen CAM (Variable Axis):
Unigraphics NX’in 4 ve 5 eksen frezeleme operasyonudur. Her tür 4 ve 5 eksen tezgah için kullanılabilir. Sürekli 4 ve 5 eksen hareket kabiliyetine sahiptir. 4 ve 5 eksen operasyonlarda, kaba ve hassas işlemler mevcuttur.
Torna (Turning):
Unigraphics NX’in torna modülüdür. Her tür torna için hızlı takımyolu hazırlama imkanı verir.C eksen desteği de mevcuttur. Tüm torna tezgahları için hızlı ve güvenilir takım yolu üretir. Alın tornalama, kaba tornalama, kanal açma, diş çekme gibi birçok operasyon uygulanabilir.
Takım Yolu Düzenleme (Graphical Tool Path Editor):
Hazırlanmış takımyollarının sonradan operasyona girmeden düzenlenmesini sağlar. Örneğin, bir takımyolunu hazırladıktan sonra, iş parçasını tezgaha bağlamak için gerekli aparatların mecburen takımyollarının geçtiği bölgeye bağlanması gerekebilir. Bu durumda, takımyollarının değiştirilmesi lazımdır. Bu takımyolunu oluşturma işi çok zaman alırsa yeni bir kayıp oluşturur. Unigraphics NX ile, operasyona müdahale etmeden takımyolunu istenen biçimde kesip yeni hareketler eklemek mümkündür. Takım yolunun ölçeği değiştirilebilir.
İşleme Simülasyonu (Cam Visualization/Integrated Simulations/Verification):
Unigraphics NX’in CAM simulasyonu fonksiyonudur. Takım yollarını tezgaha göndermeden önce çarpma ve dalma kontrolünü görmek mümkündür. Ayrıca, kalan talaş geometrisi de elde edilebilir. Post çıktısını simüle etme yeteneğine sahiptir.Tezgaha göndermeden en güvenilir şekilde kontrol yapmaya olanak sağlar.Tezgahın kinematik özellikleri tanıtılarak simülasyon yapılabilir.Dalma ve çarpma kontrolü yapılabilir.
Tel Erezyon (Wire EDM): Unigraphics‘in tel erezyon modülüdür. 2 ve 4 eksen takımyolu hazırlama olanağı verir. Çoklu parça seçimi,ardışık programlama,aynı parça programlarını kaba,kopartma ve finish olarak 3 ayrı program ya da tek program içerisinde yapabilme yeteneğine sahiptir.
Unigraphics PostProcessor:
Unigraphics kendi postbuilder’ı ile 2 eksenden 5 eksene kadar tezgah ve kumanda panosu bağımsız freze, torna, tel erzyon postlarını üretebilir ve CAM operasyonu bittiğin de tek bir tıklama mesafesinde makinanıza uygun NC kodları üretebilir. NURBS ve high speed takım yollarını destekler.
Trochoidal işleme:
NX3 versiyonu ile kullanıma sunulmuş olan Trochoidal işleme metodu, NX4 versiyonunda kullanıcılardan gelen talepler doğrultusunda oldukça geliştirildi. Kaba işleme esnasında takımın fazla talaşa girmemesini sağlayan bu metod, aynı zamanda highspeed işlemeler için optimize edilmiş takım yolları üretmek için ideal bir seçimdir. NX4 versiyonu ile dışarıya doğru işleme, köşe yuvarlatma ve değişken trochoid genişliği belirleyebilecek şekilde fonksiyonellik geliştirilmiştir. Değişken genişlik parametresi sayesinde dar duvarları içeren geometriler bile bu metodla işlenebilmektedir.
Takım kütüphanesinde kolaylıklar:
Takım özellikleri penceresinde yapılan değişikliklerle, takım eklemek için veritabanına erişim yapmaya gerek kalmadan doğrudan son kullanıcının kütüphaneye takım veya tutucu ekleyebilmesi mümkündür.
Genişletilmiş Malzeme kütüphanesi:
Takım malzemesi, kesim metodu ve parça malzemesine göre ilerleme hızlarının tavsiye edilmesini sağlayan “Machining Data Libraries” veritabanı NX4 ile genişletilerek daha çok kombinasyonu destekler hale getirilmiştir. Bu sayede, tavsiye edilen işleme parametreleri NX içerisinden sorgulanabilmektedir.
Özel formlu takım tanımlama:
NX4 ile, ekran görüntüsünde görülen türden takımları açılara ve uzunluklara bağlı olarak katman yapısıyla tanımlama imkanı gelmiştir.
Plunge Milling:
Birim zamanda daha çok kaba talaş kaldırabilmek için tercih edilebilen bir yöntem olan Plunge Milling, NX4 ile varolan takım yolu stratejilerine Cavity Milling dahilinde eklenmiştir. Kaba işlemede ulaşmakta güçlük çekilen derin kısımların kolayca işlenmesinde de kullanılabilir. 2005 yılında kullanıcılardan en çok oyu alan geliştirme isteği olarak NX’e eklenmiştir.
Ters açıların işlenmesi:
T kesicilerle ters açıda kalan kısımların işlenmesi eskiden dolaylı yoldan yapılabilirken, yeni versiyonla bu işlemeye ait bir seçenek eklenmiştir. Bu sayede, tutucu ve takım çarpışma kontrolleri de yapılabilmektedir.
In Process Workpiece
IPW (In Process Workpiece) olarak bilinen kütüğün işleme esnasındaki halleri torna, freze ve delik delme işlemlerinde ortak olarak kullanılabilir hale getirilmiştir. Bu sayede tüm bu operasyon tipleri, farklı talaş kaldırma yöntemleri olsalar bile ortak bir “yarıkaba” stratejisi izlenebilmektedir.
Integrated Simulation and Verification:
NX Manufacturing modülünün en başarılı bulunan özelliklerinden birisi olan Integrated Simulation and Verification (IS&V) sayesinde, kullanıcılar işleme simülasyonunu basit bir ekranda takımın hareketi şeklinde değil, tezgah kinematiğine uygun bir şekilde, sahip oldukları tezgah üzerinde görebilmektedirler. NX4 versiyonunda yapılan ISV geliştirmeleri sayesinde, kullanılan her türlü operasyon tipi tezgah üzerinde simüle edilebilmektedir.
Virtual Prove Out:
Klasik simülasyon yöntemlerinde, tezgah üzerinde yapılan bir işlemenin gerçekte ne kadar bir süre içerisinde tamamlanacağı o hareketin hangi hızla yapılacağına ve hareketin uzunluğuna bağlı olarak teorik bir şekilde hesaplanmakta ve tezgahın ivmelenme, yavaşlama, highspeed modunda dönüşlerde kendiliğinden yaptığı hareketler gibi faktörlerdikkate alınmamaktadır. Dolayısıyla, gerçek işleme süresi bu teorik süreden oldukça farklı çıkmaktadır.
ISV sayesinde, sanal tezgahın tanımlanmasının ardından, bu sürelerin tam olarak hesaplanması mümkündür. NX4’ te eklenen Virtual Prove Out ile, kontrol ünitesi üzerindeki parametreler bile hesaplamalara dahil edilmekte, tezgahın hareketleri tam olarak simüle edilebilmektedir. Bu sayede klasik yaklaşımda mümkün olmayan cycle simülasyonları, NURBS hareketleri gibi durumlar doğru olarak hesaplanır. Siemens 840D kontrol ünitesi ile yapılmış bir çalışma resimde görülmektedir:
CAM Wizards:
NX4 versiyonuyla gelen CAM operasyon yardımcıları, yeni başlayan ya da genellikle birbirine benzer işler ile uğraşan kullanıcılar için oldukça büyük kolaylıklar sağlamaktadır. NX kurulumu içerisinde bulunan yardımcıların yanı sıra, kullanıcılar kendi yardımcılarını da Process Studio ile oluşturabilmektedir.
Solid Edge Parçalarının İşlenmesi :
Solid Edge parçalarının NX Manufacturing altında işlenebilmesi daha da kolay hale getirilmiştir. Solid Edge içerisinden NX Manufacturing çalıştırılabilir, ve aktif parça işlenmek üzere yüklenebilir. Solid Edge parçalarında bulunan unsurlar, unsur tabanlı işleme (Feature Based Machining) uygulamalarında otomatik olarak tanınmaktadır.
Geliştirilmiş Dalma Kontrolü :
Dalma kontrolü, tüm freze ve delik işlemlerinde hem takım hem de takım tutucu için geçerli olacak şekilde geliştirilmiştir. Güvenlik amacıyla, istenirse her postprocess işleminden önce zorunlu ve otomatik olarak dalma kontrolü yaptırılabilir.
Kaynak:Metal Makine
RSS Haber Başlıkları
